Câu chuyện của chúng tôi

Từ năm 2006 cho đến nay, chúng tôi đã và đang cải thiện khả năng đọc của trẻ em ở các vùng nông thôn Châu Á.

Tôi tên là Tom Stader và tôi là người sáng lập tổ chức The Library Project. Dưới đây là toàn bộ câu chuyện về tổ chức của chúng tôi.

Tôi sẽ chia nó thành bốn giai đoạn quan trọng từ quá trình hành trình tổ chức The Library Project cho đến nay.

Một ý tưởng giản đơn (2006)

Tìm hướng đi (2007-2008)

Chấp nhận rủi ro (2009)

Một triệu cuốn sách (Hôm nay)

Việc nắm bắt câu chuyện về The Library Project và thấu hiểu được những giá trị mà chúng tôi đang nắm giữ và đang cố gắng đạt được là cực kỳ quan trọng. Thông qua câu chuyện này, chúng tôi có thể lan tỏa những giá trị tích cực, tạo động lực để những người khác cùng tham gia với chúng tôi. Chúng ta hoàn toàn có thể tạo nên những tác động tích cực tới cộng đồng.

 


Một ý tưởng giản đơn (2006)

Một ý tưởng giản đơn. Cùng với một vài người bạn và 9 thư viện.

 

Hạt giống The Library Project được vun trồng vào năm 2006 với 5 người bạn. Họ đều muốn thay đổi cuộc sống của những em nhỏ ở các trại trẻ mồ côi và mái ấm tại Liêu Ninh, Trung Quốc. Tôi cũng từng là tình nguyện viên dạy Tiếng Anh cho các em ở trại trẻ mồ côi vào các ngày cuối tuần. Các em sống ở đây rất ngoan. Bản thân tôi cũng thân quen với người phụ trách chính của trại trẻ mồ côi này, và tôi hoàn toàn tự tin rằng bất cứ điều gì chúng tôi quyết định làm tại đây sẽ được trân trọng.

Chúng tôi nhanh chóng vạch ra một kế hoạch. Ý tưởng của chúng tôi rất đơn giản: quyên tặng cho mỗi nơi như vậy một thư viện. Không lâu sau, chúng tôi đã tổ chức một buổi thu gom sách cũ tại sáu cơ sở của Trung tâm Tiếng Anh Aston (nơi chúng tôi đang làm việc) với hy vọng thu gom được vài trăm cuốn sách cho mỗi trại trẻ mồ côi. Chỉ sau một tuần, chúng tôi đã thu gom được hơn 3.000 cuốn sách thiếu nhi, điều mà chúng tôi chưa từng nghĩ tới.

Bước tiếp theo là tiếp cận với người thân và bạn bè của chúng tôi, và họ đã quyên góp 500 đô la Mỹ để mua bàn, ghế, kệ sách, quả địa cầu, đèn và cây xanh cho hai thư viện nhỏ. Hai tháng sau, trại trẻ mồ côi Liêu Ninh và mái ấm Liêu Ninh đã nhận được những thư viện mới mà các em có thể đọc sách hàng ngày. Chúng trở thành những căn phòng sáng sủa và thú vị nhất mà bọn trẻ vào để tụ tập trò chuyện, đọc sách và làm bài tập về nhà. Những người phụ trách cả hai nơi đều hứa sẽ giữ cho các phòng đọc luôn được mở cửa và sạch đẹp. Chúng tôi vô cùng hạnh phúc.

Chúng tôi đã chia sẻ câu chuyện này với những người đã quyên góp sách và hiện kim. Lúc đó chúng tôi thầm nghĩ: “hoàn thành nhiệm vụ rồi”. Chúng tôi đã đạt được mục tiêu của mình và kế hoạch giản đơn của chúng tôi giờ đã trở thành hiện thực. Thật tuyệt vời, sau đó mọi người vẫn tiếp tục quyên góp tiền để xây dựng nhiều thư viện hơn.

Khi những khoản đóng góp này ngoài mong đợi này được gửi đến, tôi quyết định di chuyển địa bàn hoạt động từ Trung Quốc sang Việt Nam. Vào thời điểm đó, tôi đã sống ở châu Á được 5 năm và di chuyển trung bình sáu tháng một lần. Tôi không ngừng tìm kiếm một nơi để định cư ở châu Á. Khi tôi bắt đầu công việc mới và ổn định ở một căn nhà mới, tôi đã tạo nên một nhóm bạn mới cùng tiếp tục công việc quyên góp cho các thư viện nhỏ mỗi khi rãnh rỗi. Thư viện tiếp theo của chúng tôi được đặt tại một trường tiểu học ở quận 4 của thành phố Hồ Chí Minh. Chúng tôi đã quyên tặng 200 cuốn sách thiếu nhi tiếng Việt mới cho ngôi trường nhỏ này. Đây là một bước tiến quan trọng, vì chúng tôi đã bắt đầu tập trung vào chất lượng của sách (mới) mà không chỉ là số lượng sách (đã sử dụng).

Sau mỗi thư viện được đóng góp, chúng tôi sẽ gửi những hình ảnh và thư cảm ơn đến những người đã hỗ trợ tài chính cho chúng tôi. Và như trước đây, sau mỗi chiếc mail cảm ơn đó lại có thêm nhiều nhà hảo tâm quyên góp. Chẳng bấy lâu sau chúng tôi đã quyên góp được 7 thư viện khác ở Việt Nam. Trong suốt một năm, chúng tôi đã tạo tác động đến một trường tiểu học, 5 trại trẻ mồ côi, một phòng khám HIV/AIDS ở nông thôn và một mái ấm dành cho phụ nữ nông thôn. Ý tưởng đơn giản này đã lớn lên nhờ vào lòng tốt của nhiều người. Quan trọng hơn, tôi đã nhận ra nhu cầu được đọc sách ở ngoài kia to lớn đến thế nào.

Vào cuối năm 2007, tôi nhận được một email đã làm thay đổi cuộc đời tôi. Đó là email từ Kevin Kruse, một doanh nhân ở Mỹ, anh đã nghe về dự án của chúng tôi và bày tỏ sự mong muốn được quyên góp một số tiền lớn. Anh ấy hiểu rằng ý tưởng đơn giản này có tiềm năng phát triển thành điều gì đó lớn lao. Nó có thể tạo tác động đến khả năng đọc của trẻ em ở quy mô lớn hơn rất nhiều so với tôi nghĩ trước đây. Và dĩ nhiên, đi kèm khoản đóng góp lớn này là những điều kiện. Đầu tiên, số tiền này không được sử dụng để quyên tặng thư viện, mà để tạo ra một tổ chức thực sự. Thứ hai, chúng tôi phải phát triển các chương trình hoạt động một cách rõ ràng và vững chắc. Cuối cùng, tôi phải bỏ công việc hiện tại và làm việc toàn thời gian cho The Library Project.

Yêu cầu cuối cùng thật sự là một yêu cầu rất lớn. Tôi đã có một công việc tốt và thoải mái,  làm việc toàn thời gian cho một tổ chức từ thiện mới thành lập sẽ hoàn toàn đẩy tôi ra khỏi vùng an toàn của bản thân. Mặc dù vậy, tôi cũng nhận ra đây là cơ hội có một không hai trong đời. Những lời đề nghị như thế này đâu phải ngày nào cũng xuất hiện.

Không lâu sau khi nhận được lời đề nghị của Kevin, tôi đã từ bỏ công việc hiện tại của mình và cống hiến 100% sức lực cho sự hình thành của tổ chức The Library Project.


Tìm hướng đi (2007-2008)

Thành lập tổ chức. Trở lại Trung Quốc. 24 thư viện

 

Điều đầu tiên tôi làm là thành lập một Hội đồng quản trị nhỏ gồm những người bạn thân. Mọi người giúp tôi tạo kế hoạch ngân sách, các vấn đề pháp lý và quản trị; tôi không biết gì nhiều về 3 việc này. Họ cũng chủ yếu là các doanh nhân, những người hiểu rõ những thuận lợi và khó khăn trong việc xây dựng tổ chức. Nếu không nhờ có họ, chắc hẳn tôi sẽ rất lạc lõng.

Vài tháng tiếp theo là một chuỗi các hoạt động mà chúng tôi cần phải làm. Tôi nhớ rất rõ cái ngày chúng tôi ngồi trong một quán cà phê ở Bangkok, cố gắng đặt tên cho tổ chức của chúng tôi. Vài giờ sau, cái tên “The Library Project” đã được lựa chọn. Chúng tôi nhanh chóng mua tên miền trang web, đến một nhà hàng cùng nhau ăn tối và chúc mừng cho sự thành lập của The Library Project.

Sau đó chúng tôi được cung cấp một văn phòng miễn phí tại Tây An, Trung Quốc. Chúng tôi còn lại rất ít tiền, vì vậy được cung cấp một văn phòng miễn phí quả thật rất tuyệt vời. Tháng đó tôi thu dọn đồ đạc ở Việt Nam, lên máy bay đến Tây An. Sau đó chúng tôi đã tuyển nhân viên đầu tiên và bắt đầu tìm kiếm các trường học cần được quyên góp thư viện.

Chúng tôi rất ngạc nhiên khi thấy các trường tiểu học chúng tôi đến thăm có những thư viện rất lớn. Trong đó có hàng ngàn cuốn sách, nhưng phần lớn những cuốn sách này không có giá trị sử dụng. Chúng rất cũ và không phù hợp với lứa tuổi thiếu nhi. Những thư viện này cũng không được mở cửa, vì thế các em không thể vào đọc những cuốn sách phù hợp với lứa tuổi ít ỏi còn lại.

Vậy tại sao những trường này có thư viện mà không sử dụng được? Câu trả lời khá đơn giản. Mỗi trường học phải đảm bảo đạt được chỉ tiêu số lượng sách tùy vào số lượng học sinh. Ví dụ, mười cuốn sách cho một học sinh, và con số này thay đổi từ trường này sang trường khác. Con số này đặt ban quản lý tại các trường này vào thế khó. Họ cần phải tuân thủ các quy định chặt chẽ của chính quyền địa phương, nhưng họ cũng cần phải cân đối ngân sách trong khi kinh phí thì eo hẹp. Do đó, ban quản lý các trường đã mua những cuốn sách rẻ nhất họ có thể tìm thấy, khóa cửa thư viện và để đó.

Với những thông tin có được, chúng tôi đã nhận thấy rất nhiều trường mong muốn có các đầu sách thiếu nhi chất lượng, phù hợp với lứa tuổi trẻ em, để các em có thể được đọc sách trong thư viện trường mình.

Cuối năm đó, chúng tôi đã quyên góp được 24 thư viện tuyệt đẹp. Các em nhỏ như vỡ òa khi bước vào căn phòng đầy những bàn ghế đa màu sắc và những kệ sách chứa đầy những cuốn sách phù hợp với lứa tuổi của các em. Các giáo viên và chính quyền địa phương cũng cảm thấy rất ấn tượng với sự chuyên nghiệp mà chúng tôi thể hiện.

Tôi đã kết thúc một năm đầy mệt mỏi nhưng vô cùng đáng tự hào, và trong thâm tâm tôi cảm thấy mình đã quyết định đúng đắn khi sáng lập nên tổ chức The Library Project.


Chấp nhận rủi ro (2009)

Chấp nhận rủi ro. Một ngôi trường rất đặc biệt. Tập trung.

 

Niềm phấn khởi vì đạt được 24 thư viện chỉ tồn tại trong chốc lát. Khi quay trở lại những thư viện được quyên tặng năm trước, chúng tôi thấy rằng hơn 50% trong số chúng không được sử dụng thường xuyên. Chúng tôi hoàn toàn thất vọng.

Chúng tôi cảm thấy rằng các thư viện đó đã không được đặt đúng chỗ. Chúng đã không được dành tặng cho những trường có nhu cầu lớn nhất. Rõ ràng là chúng tôi đã tạo ra ảnh hưởng, nhưng những ảnh hưởng này đã không nằm ở những trường mà chúng tôi mong muốn hỗ trợ.

Và khi đó chúng tôi quyết định mạo hiểm. Với số tiền rất ít còn lại trong tài khoản, chúng tôi đã thuê nhân viên thứ hai, Belinda Yu. Cô ấy là một giáo viên thấu hiểu hệ thống giáo dục địa phương, và cô ấy bắt đầu làm việc với chúng tôi để khắc phục những vấn đề này. Điều đầu tiên chúng tôi làm là tiếp cận với các địa phương nằm ngoài vùng an toàn của chúng tôi (cả về mặt địa lý và hậu cần).

Tháng Ba năm đó, chúng tôi cùng tới một nơi cách Tây An 5 tiếng đi xe. Tại đó, trên một ngọn núi, có một ngôi trường thật sự cần sự giúp đỡ của chúng tôi. Trường tiểu học Liu Lin là một tòa nhà bằng bùn và gạch với tổng cộng 60 học sinh và 8 giáo viên. Chỉ 5 phút sau khi ở đó và nhìn thấy điều kiện khó khăn của ngôi trường, tôi đã hứa với Hiệu trưởng rằng chúng tôi sẽ trở lại với một thư viện. Thực sự lúc đó chúng tôi vẫn chưa biết làm thế nào để giữ được lời hứa này.

Tôi còn nhớ lúc đó tâm trí tôi bị choáng ngợp bởi hai cảm xúc trái ngược nhau: hạnh phúc và giận dữ. Hạnh phúc vì chúng tôi đã tìm thấy một ngôi trường mà chắc chắn chúng tôi có thể tạo ra ảnh hưởng; các em học sinh chắc chắn sẽ được hưởng lợi từ việc đóng góp thư viện. Tức giận vì ngôi trường này vượt xa mọi thứ tôi có thể tưởng tượng. Tôi không thể tin một ngôi trường như vậy còn tồn tại trong năm 2009.

Mọi người thường nói về “sự phân cách giàu nghèo”, về một ranh giới phân chia thế giới của chúng ta thành hai. Họ nói về nó như thể nó là một vết nứt trên mặt đường mà chỉ cần giẫm chân đủ mạnh là có thể gắn liền lại. Nhưng khi đứng trong ngôi trường này, tôi đã nghĩ đó hoàn toàn là một sự lừa dối. Đây không phải là một vết nứt trên mặt đường, đây là một hẻm núi.

Tôi không thể tin được rằng mình đã hứa mang tới đây một thư viện. Tôi còn rất ít tiền, hai nhân viên của tôi cần phải được trả lương, thế mà tôi vừa hứa sẽ tặng ngôi trường này một thư viện.

Sau đó, tôi bước vào một trong sáu phòng học của trường và nhìn thấy đội ngũ nhân viên đang làm việc với bọn trẻ. Cảnh tượng đó khiến tôi cực kỳ vui sướng. Belinda đang đứng trước lớp học và hỏi các em học sinh về những loại sách các em muốn đọc, về môn học yêu thích của các em, và về cuộc sống trong ngôi làng nhỏ này. Cô ấy đã làm điều đó với sự duyên dáng, lòng thấu cảm và sự can đảm. Tôi đã nghĩ, “Mình có thể không làm được điều này, nhưng họ thì có thể.” Kể từ khoảnh khắc đó, tôi đã xác định được phong cách lãnh đạo của mình. Vai trò của tôi từ thời điểm đó trở đi rất rõ ràng, đó là tạo không gian cho các nhân viên của mình xây dựng tổ chức theo cách tốt nhất có thể.

Khi tôi trở về khách sạn tối hôm đó, tôi đã gửi lời kêu gọi quyên góp kèm theo một bức ảnh của ngôi trường. Khi tôi thức dậy vào sáng hôm sau, những người bạn của tôi đã đóng góp đủ số tiền cho toàn bộ thư viện. Tôi đã hết sức bất ngờ.

Một tháng sau chúng tôi trở lại Trường Tiểu học Liu Lin với một thư viện nhỏ. Ngôi trường này không dễ mà đến được. Chúng tôi phải đi tàu, xe khách, rồi thêm một chuyến xe khách nữa, lên thuyền, rồi leo lên một con đường mòn quanh co. Đây quả thật là một hành trình dài. Khi tôi đang ngồi ở trên thuyền nhìn đống đồ này, tôi đã tự hỏi, “Làm sao có thể mang được cả kệ sách với mấy thùng sách này lên đỉnh núi nhỉ?” Đội ngũ của tôi chỉ cười và nói: “Chờ chút”.

Khi thuyền của chúng tôi tới chân núi, một nhóm ba mươi học sinh đã đứng đợi chúng tôi từ khi nào. Những học sinh lớn đã đeo sẵn chiếc giỏ trên lưng đợi chúng tôi bỏ sách vào, những học sinh nhỏ tuổi hơn thì dùng tay cầm sách và tất cả chúng tôi cùng nhau leo lên ngọn núi. Cảnh tượng đấy thật khó tin. Các em nhỏ đang tự tay xây dựng nên thư viện của mình.

Thư viện nhỏ này gồm 600 cuốn sách ngôn ngữ bản địa được xếp ngay ngắn ngay trong góc lớp học. Đó là góc sáng nhất của lớp học. Những đứa trẻ đã nhảy ra khỏi chỗ ngồi và chạy về phía kệ, tranh nhau lấy sách. Những giáo viên đã rất tức giận về hành động của các em. Chúng tôi chỉ ngồi đó nhìn cảnh tượng này và cười.

Sau đó, nhóm chúng tôi đã tiến hành khóa Tập huấn giáo viên đầu tiên. Đây là chương trình mà chúng tôi đã tạo ra trong năm đó. Khóa học 15 phút này đã thay đổi hiệu quả hoạt động của tổ chức chúng tôi. Chúng tôi đã giảm tỷ lệ thất bại từ 50% xuống còn 8% chỉ qua một đêm. Cho đến ngày nay chúng tôi vẫn duy trì tỷ lệ thất bại ở mức 8%. Thất bại cũng là một điều tốt. Khi các chương trình của chúng tôi được cải thiện về chất lượng, chúng tôi cũng đẩy tiêu chuẩn thư viện lên cao hơn. Nó khiến chúng tôi luôn tập trung nỗ lực hết sức để cải thiện các chương trình hoạt động.

Buổi quyên tặng thư viện này đã cho tôi thấy được những thứ mà tổ chức này có thể đạt được. Chúng tôi rời trường tiểu học Liu Lin tràn đầy năng lượng và sự tập trung cao độ. Chúng tôi đã kết thúc năm 2009 với tổng cộng 69 thư viện, mỗi lần sau đều tốt hơn so với lần trước.

Chúng tôi thực sự đã đi từ một ý tưởng đơn giản đến một tổ chức có tầm nhìn, quy mô và tạo tác động thực sự đến cuộc sống của các em nhỏ và những cộng đồng nghèo.


Một triệu trẻ em được tác động (Hôm nay)

Một triệu. Nhóm người tuyệt vời. Khả năng đọc viết.

 

Mười một năm nhanh chóng trôi qua, The Library Project đã là một tổ chức rất khác. Về mặt địa lý, chúng tôi đã mở rộng sang Việt Nam. Kế hoạch của chúng tôi là sẽ tiếp cận các quốc gia khác trong những năm tới. Chúng tôi mang trong mình những hoài bão lớn.

Các chương trình của chúng tôi tập trung vào việc cải thiện khả năng đọc viết ở nông thôn thông qua việc quyên tặng các thư viện với sách ngôn ngữ bản địa. Chúng tôi vẫn tặng thư viện, nhưng điều kiến chúng tôi quan tâm là giúp trẻ em đọc nhiều hơn, hướng dẫn giáo viên tốt hơn và hỗ trợ họ mỗi khi họ cần. Đây là những gì chúng tôi đã, đang và sẽ luôn làm.

Các thành viên tại văn phòng Việt Nam và Trung Quốc đều là người địa phương. Họ vẫn đang được trao quyền để xây dựng một tổ chức tốt nhất. Điều này đã giúp ích chúng tôi rất nhiều, đặc biệt trong việc mở rộng địa bàn hoạt động sang các nước khác, bởi mỗi quốc gia đều có sự khác biệt. Những sự khác biệt đó đã tạo nên văn hóa và làm cho mỗi quốc gia trở nên đặc biệt. Mỗi thư viện về căn bản đều như nhau, nhưng chúng trông khác nhau và hoạt động theo những cách khác nhau. Điều này cũng sẽ không bao giờ thay đổi.

Vào tháng 4 năm 2015, The Library Project đã quyên tặng cuốn sách thứ một triệu. Và vào tháng 1 năm 2017, chúng tôi đã tác động đến em nhỏ thứ một triệu. Tôi cực kỳ tự hào về những cột mốc này. Nhóm chúng tôi quyên góp trung bình một thư viện mỗi ngày, và vào tháng 9 năm 2017 chúng tôi đã tặng tổng cộng 49 thư viện. Con số trong tháng đó bằng với số thư viện mà chúng tôi đã quyên tặng trong cả năm 2009. Đây là một minh chứng về khả năng mở rộng quy mô của chúng tôi, nhưng quan trọng hơn, nó còn chứng minh nhu cầu cần thư viện tại các quốc gia chúng tôi đang hoạt động.

Chúng tôi luôn nhận được sự ủng hộ tuyệt đối từ phía các đối tác. Đó là mạng lưới các nhà hảo tâm, tình nguyện viên, các nhà đại diện pháp lý, chính quyền địa phương và các tổ chức phi chính phủ khác. Nhờ nguồn năng lượng họ đã truyền lại, chúng tôi đã có thể cải thiên khả năng đọc viết cho các em học sinh ở vùng nông thôn. Chúng tôi cần nhiều hơn nữa những đối tác vì nếu không có họ và những người như bạn, chúng tôi sẽ không thể nào tạo ra được những sự thay đổi nhỏ nhoi mà những đứa trẻ này xứng đáng nhận được. Liên hệ với chúng tôi bất cứ lúc nào để bàn luận về việc tham gia, cách thức quyên góp và những tác động tích cực mà bạn mong muốn.

Cuối cùng, các em nhỏ và các giáo viên chính là lý do mà chúng tôi làm những việc này. Họ là lý do tại sao mà tất cả chúng tôi làm việc và cống hiến mỗi ngày. Đến nay, chúng tôi đã tác động đến hơn một triệu học sinh và giáo viên. Mục tiêu của chúng tôi là tác động đến hơn hai triệu trẻ em. Chúng tôi chỉ còn hơn nửa chặng đường. Và chúng tôi cần sự giup đỡ của bạn.

Cảm ơn bạn đã đọc tới những dòng này. Tôi trân trọng mời bạn cùng tham gia với The Library Project. Liên lạc với chúng tôi bất cứ lúc nào, chúng tôi luôn luôn sẵn lòng tiếp đón bạn.

 

Trân trọng,

Người sáng lập The Library Project.